Rozwód w Anglii – postępowanie sądowe
Sty11

Rozwód w Anglii – postępowanie sądowe

Ostatnio pisałam o podstawach do rozwodu w Anglii i Walii. Dzisiaj przedstawię więcej informacji o samym postępowaniu sądowym.  Jak już zdecydujemy, którą podstawę do rozwodu wybrać, można rozpocząć postępowanie sądowe, które jest w tym kraju dość  sformalizowane. Klienci informują mnie jednak, że postępowanie rozwodowe w Anglii jest znacznie tańsze, łatwiejsze i mniej traumatyczne niż ma to miejsce w Polsce. Przede wszystkim, praktycznie nie ma potrzeby, żeby strony musiały stawiać się w sądzie, gdyż decyzja sądu zapada w większości przypadków w postępowaniu zaocznym. Zazwyczaj nie ma też potrzeby przesłuchiwania świadków ani powoływania dowodów itp. Jak wspominałam wcześniej, sprawy dzieci i sprawy finansowe są rozpatrywane oddzielnie, równolegle do sprawy rozwodowej, o czym napisze więcej w kolejnych artykułach. Postępowanie rozwodowe rozpoczynamy poprzez złożenie do sądu pozwu o rozwód. Do pozwu musimy dołączyć  oryginalny odpis aktu małżeństwa. Dokument musi być przetłumaczony na język angielski przez tłumacza przysięgłego. Do wszczęcia postępowania wymagane jest również uiszczenie opłaty sądowej w wysokości  £410.  Następnie dokumenty rozwodowe są przesyłane przez sąd do drugiego małżonka. Współmałżonek otrzymuje z pozwem tzw. acknowledgement of service, które musi zostać wypełnione i odesłane do sądu jako potwierdzenie otrzymaniu pozwu. Jeśli współmałżonek nie odeśle dokumentów, należy ubiegać się o osobiste ich doręczenie przez urzędnika sądowego. Po otrzymaniu z sądu wypełnionego przez współmałżonka acknowledgement of service, możemy starać się o wstępny wyrok rozwodowy tzw. Decree Nisi. Sąd wydaje wyrok rozwodowy, jeśli z przedstawionych dokumentów nie ma wątpliwości, że małżeństwo powinno zostać  rozwiązane. Następnie po 6 tygodniach i 1 dniu od ogłoszenia warunkowego wyroku rozwodowego, można ubiegać się o wydanie ostatecznego orzeczenia rozwodowego tzw. Decree Absolute. Jest to orzeczenie kończące postępowanie rozwodowe i potwierdzające rozwiązanie małżeństwa. W tym momencie sugeruje się również sporządzenie nowego testamentu, gdyż zmiana stanu cywilnego anuluje wcześniejsze postanowienia w tym zakresie. Warto również zwrócić uwagę, że jeśli jedna ze stron umrze bez testamentu zanim rozwód zostanie sfinalizowany, w rezultacie współmałżonek dziedziczy większość, jeśli nie cały majątek przypadający mu w udziale jako wdowie/wdowcowi,  bez względu na separację i toczące się postępowanie...

Czytaj dalej
Rozwód w Anglii
Wrz25

Rozwód w Anglii

Coraz więcej polskich klientów zgłasza się do mnie w sprawach rodzinnych. Ilość spraw rozwodowych wnoszonych przez naszych rodaków do tutejszych sądów rośnie z miesiąca na miesiąc. Polskie sądy odrzucają pozwy rozwodowe złożone w naszej ojczyźnie ze względu na brak jurysdykcji krajowej, uważając za właściwe prawo angielskie. Z doświadczenia moich klientów, którzy podjęli kroki prawne w Polsce wynika, że koszty postępowania rozwodowego w Anglii zazwyczaj są również niższe tutaj. Poniżej postaram się przybliżyć Polakom zamieszkującym w Anglii podstawy do wszczęcia postępowania rozwodowego w tym kraju. Rozwód w 5 krokach W prawie angielskim istnieje pięć powodów, które mogą stanowić podstawę rozwodu. Są to: Cudzołóstwo Nierozsądne zachowanie Dwuletnia separacja za obopólną zgodą Opuszczenie współmałżonka Pięcioletnia separacja bez zgody Cudzołóstwo Postępowanie w oparciu o cudzołóstwo wymaga, by współmałżonek przyznał się do cudzołóstwa lub aby osoba, która wnosi o rozwód udowodniła cudzołóstwo współmałżonka. Sąd wymaga dowodu lub przyznania się współmałżonka do aktu seksualnego cudzołóstwa. Jednakże, w sytuacji kiedy nie ma wystarczającej ilości materiału dowodowego, aby udowodnić cudzołóstwo, a współmałżonek nie zgodzi się przyznać do zdrady na potrzeby sądu, to postępowanie rozwodowe można wszcząć na podstawie jego nierozsądnego zachowania, które nie wymaga przyznania się w tym zakresie. Nierozsądne zachowanie Oznacza ono, że zachowanie współmałżonka nie pozwala na dalsze wspólne życie. Nierozsądne zachowanie jest pojęciem subiektywnym, jednak do najczęściej spotykanych przykładów można zaliczyć: Nadużywanie alkoholu lub narkotyków Przemoc fizyczna lub psychiczna Brak pomocy fizycznej i materialnej w utrzymywaniu gospodarstwa domowego Dwuletnia separacja za obopólną zgodą małżonków Strony małżeństwa żyły oddzielnie przez nieprzerwany okres minimum dwóch lat bezpośrednio poprzedzający wniesienie pozwu rozwodowego oraz pozwany wyraża zgodę na orzeczenie rozwodu. Opuszczenie Oznacza, ze współmałżonek opuścił męża/żonę bez jego zgody, bez uzasadnionego powodu na okres minimum dwóch lat poprzedzający wniesienie pozwu rozwodowego. Osobne zamieszkiwanie powyżej pięciu lat Jeśli współmałżonkowie mieszkają osobno przez nieprzerwany okres co najmniej pięciu lat bezpośrednio poprzedzający wniesienie pozwu, zgoda współmałżonka na rozwód w tym przypadku, nie jest wymagana, by sąd mógł rozwiązać małżeństwo. Najczęstszą przyczyną rozwodu wśród moich klientów wydaje się być nierozsądne zachowanie i dwuletnia separacja za obopólną zgodą. Jak wygląda proces prawny wszczęcia postępowania rozwodowego w Anglii poruszę w następnym...

Czytaj dalej
Podział majątku wspólnego
Wrz23

Podział majątku wspólnego

W dzisiejszych czasach rozwód nie jest już dla nikogo szokujący. Niemniej często przysparza on byłym małżonkom wiele problemów, szczególnie w sferze finansowej. Powstaje pytanie w jaki sposób podzielić wspólny majątek, kto powinien zatrzymać mieszkanie, a kto samochód? Istnieje kilka sposobów rozwiązania tego typu sytuacji. Zasadniczo w chwili zawarcia małżeństwa pomiędzy małżonkami powstaje ustawowa wspólność majątkowa, która po rozwodzie przekształca się we współwłasność ułamkową. Podział tej współwłasności, czyli właśnie podział majątku może być dokonany przez byłych małżonków w formie umowy (tzw. umowa działowa). Jeśli jednak nie mogą oni dojść do porozumienia w tej kwestii, które siłą rzeczy jest niezbędne przy zawieraniu umowy, podziału może dokonać sąd w toku procesu rozwodowego albo w oddzielnym postępowaniu nieprocesowym o podział majątku wspólnego. Celem takiego postępowania jest kompleksowe rozstrzygnięcie kwestii spornych dotyczących majątku wspólnego. Zgodnie z art. 684 k.p.c. „Skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd”. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokładnego zbadania, co wchodzi w skład majątku wspólnego i jaka jest wartość jego poszczególnych składników, a także majątku w całości. Pamiętać należy, że podziałowi podlegają tylko te składniki majątku, które wchodziły do niego w momencie ustania wspólności, czyli w dniu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Jeśli w skład majątku wchodzi nieruchomość, sąd ustala także jej przynależność do majątku wspólnego lub osobistego małżonków (nawet jeśli w księdze wieczystej wpisany był tylko jeden małżonek). Sąd ustala także wartość przedmiotów majątkowych podlegających podziałowi. W orzecznictwie oraz doktrynie panuje jednolite stanowisko, że wartość składników majątkowych określa się według cen z chwili dokonania podziału, tj. cen w chwili zamknięcia rozprawy przez sąd. Oszacowanie przedmiotów objętych wspólnością majątkową następuje według cen z chwili orzekania o podziale, a nie cen z chwili ustania wspólności. Ustalenie to powinno zostać dokonane w oparciu o ceny rynkowe oraz powinno uwzględniać wszelkie obciążenia ustanowione na majątki (np. hipoteka na nieruchomości), gdyż realnie zmniejszają one wartość majtku. Oczywiście sąd może wziąć pod uwagę sugestię samych małżonków co do wartości majątku, pod warunkiem, że ich propozycja będzie zgodna. O ile zgodna wycena dokonana przez małżonków nie jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego oraz nie narusza rażąco interesu jednego z byłych małżonków, powinna ona być uwzględniana przez sąd. Pamiętać jednak należy, że skoro strony spotkały się w sądzie, dojście przez nie do porozumienia jest raczej mało prawdopodobne. Podział majątku może polegać zarówno na przyznaniu każdemu z małżonków poszczególnych przedmiotów majątkowych, jak również przyznanie ich jednemu z małżonków wraz ze zobowiązaniem do dokonania spłaty na rzecz...

Czytaj dalej
Możliwość dochodzenia od współmałżonka roszczeń pieniężnych z tytułu pozbawienia możliwości korzystania z lokalu mieszkalnego
Wrz22

Możliwość dochodzenia od współmałżonka roszczeń pieniężnych z tytułu pozbawienia możliwości korzystania z lokalu mieszkalnego

Na wstępie zauważyć należy, że prawo współmałżonków do wspólnego mieszkania ma charakter szczególny względem ogólnych zasad prawa rzeczowego. Na bazie regulacji Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (KRO) przyjmuje się jednolicie, że każdy z małżonków ma prawo do współposiadania mieszkania, zarówno wchodzącego do majątku wspólnego, jak i należącego wyłącznie do majątku osobistego jednego z nich. Z powyższych względów, ugruntowana została jednolita linia orzecznicza zgodnie z którą małżonkowi wyzutemu ze współposiadania co do zasady przysługuje ochrona posesoryjna.¹ Prawo do współposiadania lokalu Prawo małżonków do współposiadania mieszkania (wraz z przyznaną szczególną ochroną posiadania) nie stanowi jednak samoistnej podstawy do ewentualnych roszczeń pieniężnych związanych z naruszeniem posiadania (np. roszczeń odszkodowawczych). W wypadku dochodzenia tego typu żądań konieczne jest powołanie się na inne – odrębne instytucje prawa cywilnego i wykazanie przesłanek warunkujących ich zastosowanie. W dalszej części tekstu dokonana zostanie analiza podstawowych instrumentów prawa cywilnego mogących znaleźć zastosowanie w przypadku dochodzenia przez jednego z małżonków roszczeń pieniężnych związanych z pozbawieniem go posiadania lokalu mieszkalnego przez drugiego małżonka. Dochodzenia od współmałżonka roszczenia związane z „posiadaniem ponad udział” W pierwszej kolejności powołać należy unormowania regulujące stosunki pomiędzy współwłaścicielami w częściach ułamkowych (art. 195 i nast. KC). W judykaturze nie budzi wątpliwości, że w zakresie nie unormowanym przepisami KRO, do wspólności małżeńskiej należy stosować właśnie wyżej wymienione regulacje² należy art. 206 oraz 207 KC. Z przepisów tych największe znaczenie przypisać należy art. 206 oraz 207 KC. Zakres ich zastosowania ogranicza się jednakże wyłącznie do przypadków, gdy mieszkanie wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków. Art. 207 KC, stanowiący iż każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do pożytków i przychodów z rzeczy proporcjonalnie do udziału, będzie wykorzystywany w omawianej sytuacji raczej sporadycznie. Wynika to z faktu, że jego zastosowanie wymaga, aby małżonek wyłącznie posiadający mieszkanie uzyskał z tego tytułu pożytki lub inne przychody (pożytki cywilne, tj. przykładowo sumy uzyskane z wynajmu). Najczęściej jednak jest tak, że jeden małżonek (często razem ze wspólnymi dziećmi) samodzielnie korzysta z mieszkania, nie osiągając z tego tytułu pożytków lub innych przychodów. Często też wyłącznie na tym małżonku spoczywają obowiązki związane z utrzymaniem lokalu. W sytuacji, gdy drugi małżonek nie osiąga przychodów z posiadania lokalu, ewentualną podstawą prawną roszczeń pieniężnych mogłaby być instytucja tzw. „posiadania bezprofitowego – ponad udział”, regulowanego przez art. 206 KC. Rozstrzygnięcie w kwestii zastosowania tej instytucji sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia czy współwłaściciel korzystający z rzeczy z wyłączeniem innych współwłaścicieli w sposób „bezprofitowy” (bez osiągania pożytków/przychodów w postaci np.: pobranego czynszu) obowiązany jest do zapłaty z tego tytułu stosownego wynagrodzenia pozostałym współwłaścicielom. Zagadnienie powyższe było żywo dyskutowane w doktrynie oraz wywoływało spory w orzecznictwie sądów. Pojawiające się rozbieżności doprowadziły do podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały z dnia 10 maja 2006 r. (III CZP 9/06)³ rodzaju roszczeń w stosunkach pomiędzy współwłaścicielami. Jednakże, zastosowanie powyższego rozwiązania wprost do stosunków pomiędzy małżonkami nie wydaje się zasadne. Zauważyć należy, że art. 206 KC może być stosowany do wspólności małżeńskiej wyłącznie odpowiednio, a...

Czytaj dalej
Wykorzystanie dowodów z nagrań rozmów w sprawie sądowej rozwodowej
Mar06

Wykorzystanie dowodów z nagrań rozmów w sprawie sądowej rozwodowej

Zapewne niejedna osoba, która brała udział w sprawie sądowej o rozwód zastanawiała się, czy może przed sądem wykorzystać np. nagraną rozmowę telefoniczną świadczącą o zdradzie współmałżonka bądź innym zachowaniu a tym samym dowód, który może mieć decydujący wpływ na końcowe rozstrzygnięcie sprawy. Wiele osób z dostarczenia Sądowi takich dowodów rezygnuje sądząc, iż jest to niedopuszczalne. Tymczasem nie do końca tak jest, jednakże pragnę podkreślić, że temat ten jest dość złożony a udzielenie jednoznacznej odpowiedzi niezwykle trudne i zależy od okoliczności konkretnego przypadku.  Wykorzystanie dowodów z nagrań Cały problem jest spowodowany głównie tym, iż żaden przepis procedury cywilnej nie reguluje wprost problemu dopuszczalności takich dowodów. Najważniejsze przepisy kodeksu postępowania cywilnego dotyczące dowodów (w tym tych wymienionych wyżej) to: art. 227 K.p.c. z którego wynika, iż przedmiotem dowodu mogą być wszelkie fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie,  art. 308 § 1 K.p.c., w myśl którego sąd może dopuścić dowód m.in.z filmu, telewizji, fotokopii, fotografii oraz płyt lub taśm dźwiękowych i innych przyrządów utrwalających albo przenoszących obrazy lub dźwięki, art. 309 K.p.c. statuuje zasadę otwartej listy środków dowodowych, co oznacza, iż można posługiwać się wszelkimi środkami dowodowymi, nawet jeśli nie zostały wprost wymienione w przepisach procedury cywilnej. De facto kodeks postępowania cywilnego nie stawia żadnych przeszkód ku dopuszczeniu omawianych dowodów. Jednakże w niniejszej publikacji należy skupić się przede wszystkim na sposobie pozyskania tych dowodów (najczęściej odbywa się to bez wiedzy współmałżonka) a na przedłożenie do akt spawy sądowej takiego nagrania brakuje zgody drugiej strony. Co w takim przypadku, czy osoba pozyskująca taki dowód postępuje nielegalnie, czy grożą jej jakieś sankcje, w szczególności karne i wreszcie, czy sąd rozwodowy takie dowody uwzględni przy wydaniu wyroku? W pierwszej kolejności należy podnieść, iż nagrywanie rozmów stanowi nieuprawnioną ingerencję w dobra osobiste, a przede wszystkim w prawo do prywatności. Dlatego też wielu znawców tematu uważa, iż pozyskiwanie i wykorzystywanie materiału dowodowego nie powinno odbywać się z naruszeniem tych zasad. Nie można odmówić racji tym argumentom i zgodzić się należy, że naruszenie dóbr osobistych powinno być uznane za bezprawne. Jednak także w teorii dóbr osobistych występują okoliczności wyłączające bezprawność działania. Wskazuje się, że do okoliczności wyłączających bezprawność działania należy zaliczyć działanie podjęte w obronie uzasadnionego interesu społecznego lub prywatnego( a więc np. gdy nośnik z nagrania rozmowy stanowi dowód winy w rozkładzie pożycia, czy też dowód tego, iż drugi współmałżonek chce zrobić, w szczególności dziecku, krzywdę ). Przy tym założeniu powinno nastąpić dopuszczenie takiego dowodu w poczet materiału dowodowego a więc wydanie wyroku również przy uwzględnieniu takiego dowodu jednakże to Sąd ostatecznie dokona oceny całokształtu dowodów oraz ich wiarygodności. Przykłady wykorzystanie dowodów z nagrań Orzecznictwo sądowe nie jest jednolite w tym zakresie. W wyroku z 06.07.1999 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie stwierdził...

Czytaj dalej
Przesłanki rozwodu i skutki jego orzeczenia
Gru02

Przesłanki rozwodu i skutki jego orzeczenia

Polskie ustawodawstwo stanowi, że każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56§1 K.r. i o.). Jest to tzw. przesłanka pozytywna rozwodu. Aby sąd mógł orzec rozwód musi ustalić, czy nastąpił  trwały i zupełny rozkład pożycia.  Polskie  prawo rodzinne nie zna bezwzględnych przesłanek rozwodowych funkcjonujących w systemach prawnych innych państw,  którymi są przykładowo zdrada, czy zamach na zdrowie lub życie  małżonka. Dlatego też ciężar ustalenia, co należy rozumieć przez pojęcie trwałego i zupełnego rozkładu pożycia spoczął na orzecznictwie sądów i poglądach doktryny. Z zupełnością rozkładu pożycia małżeńskiego mamy do czynienia zasadniczo w przypadku stwierdzenia łącznego zaniku trzech więzi : psychicznej (zwanej też uczuciową), fizycznej i gospodarczej. Powszechnie bowiem przyjmuje się, że o pozostawaniu  małżonków we wspólnym pożyciu można mówić również pomimo braku którejś z wymienionych więzi. Przykładowo małżonkowie mieszkający osobno z powodu wyjazdu na emigrację jednego z nich nie realizują więzi o charakterze gospodarczym z uwagi na oddzielne zamieszkanie na codzień, lecz może ich przecież łączyć intensywna więź psychiczna. Zanik więzi psychicznej  -uznawanej powszechnie za najważniejszą z więzi- najczęściej demonstruje się we wrogim stosunku małżonków do siebie, choć może manifestować się również postawą oziębłości i brakiem zainteresowania życiem współmałżonka. Warto w tym miejscu przytoczyć pogląd wyrażony w orzecznictwie w myśl którego  zachowanie poprawnych stosunków, utrzymywanie kontaktów chociażby w interesie wspólnych dzieci nie musi  koniecznie oznaczać, że więź duchowa istnieje… Za zanik więzi fizycznej przyjmuje się nie tylko ustanie współżycia seksualnego (które przecież może ustać pomiędzy małżonkami niezależnie od ich woli, chociażby z przyczyn zdrowotnych), ale również brak jakichkolwiek innych gestów fizycznych stanowiących potwierdzenie miłości, troski, czy przywiązania. Z drugiej zaś strony stopniowo uznanie zdobywa pogląd, że sporadyczne stosunki seksualne pomiędzy małżonkami połączone z jednoczesnym zanikiem więzi duchowej i gospodarczej  nie zaprzeczają zupełności rozkładu pożycia. Więź gospodarcza ulega zanikowi w sytuacji kiedy małżonkowie wspólnie ze sobą nie zamieszkują, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego.  Czasami, uwzględniając inne okoliczności należy uznać, że brak wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego stanowić  już może o rozpadzie więzi gospodarczej, bo wspólne zamieszkiwanie jest wymuszone brakiem innych alternatyw. Ponadto wymaga się aby rozkład pożycia był trwały. Stwierdzając trwałość rozkładu pożycia sąd na podstawie ustalonego stanu faktycznego musi być przekonany, że małżonkowie już do siebie nie powrócą. Stanowisko w tym względzie sąd wypracowuje w oparciu o badanie przyczyn rozkładu pożycia. Istotną kwestię w tym względzie odgrywa ocena przez sąd cech charakteru małżonków. Nie można jednoznacznie stwierdzić po jakim czasie rozkład pożycia należy uznać za trwały, gdyż każdy przypadek rozkładu pożycia ma charakter indywidualny i jednostkowy. Starania takie czynił Sąd Najwyższy  wskazując np. w jednym z orzeczeń na minimalny sześciomiesięczny okres utrzymywania się zupełnego rozkładu pożycia. Każdy...

Czytaj dalej