Ponowne badanie i ocena ofert z inicjatywy zamawiającego
Maj09

Ponowne badanie i ocena ofert z inicjatywy zamawiającego

Zamawiający, jako gospodarz postępowania przetargowego niekiedy musi skorygować swoje działania, w tym także odnoszące się do zasadniczej dla procedury zamówieniowej  czynności – wyboru najkorzystniejszej oferty. Jeżeli bowiem postępowanie obarczone jest wadą możliwą do usunięcia przez samego zamawiającego, nie może go unieważnić (Zob.art. 93 ust. 1 pkt 7 Pzp i wyrok KIO z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. KIO 104/12). Zamawiający jest uprawniony do samodzielnego unieważnienia pierwotnie podjętej decyzji o wyborze oferty najkorzystniejszej, do dokonania ponownego badania ofert i wyboru oferty najkorzystniejszej. Okolicznościami w których możliwe albo nakazane jest ponowne zbadanie ofert są: uwzględnienie przez zamawiającego informacji o czynności niezgodnej z prawem wniesionej na podstawie art. 181 ust.1 ustawy Pzp. uwzględnienie odwołania przez zamawiającego uwzględnienie odwołania przez KIO i nakazanie wykonania lub powtórzenia czynności lub nakazanie unieważnienia czynności Ratio legis wprowadzenia unormowań, które umożliwiają naprawę błędnych działań zamawiającego jest zbieżne z podstawowymi celami systemu zamówień publicznych. Przetarg wszczynany jest w celu zaspokojenia potrzeb zamawiającego a to możliwe jest tylko poprzez zawarcie ważnej i niepodlegającej unieważnieniu umowy. Zgodnie bowiem z normą wyrażoną w art. 7 ust. 3 Pzp, zamówienia udziela się wyłącznie wykonawcy wybranemu zgodnie z przepisami ustawy. Postępowanie o udzielenie zamówienia ma zatem prowadzić do wyboru wykonawcy niepodlegającego wykluczeniu, który złożył ofertę niepodlegająca odrzuceniu, a nie jakiegokolwiek wykonawcy (Zob. uchwała KIO z 14 maja 2014 r., sygn. KIO/KD 45/14).Zamawiający zatem nie tylko może, ale ma obowiązek poprawić swój błąd. Powyżej przedstawione przesłanki umożliwiające ponowną ocenę ofert oraz prawidłowe wybranie najkorzystniejszej zostały expressis verbis wskazane w Pzp. Jednakże już pobieżna ich analiza, powoduje u czytelnika ustawy pytanie, czy zamawiający dostrzegając samodzielnie swój błąd może z własnej inicjatywy ponowić ocenę ofert. KIO w wyroku z dnia 23 września 2010 r., (sygn. KIO 1939/10) wskazała, że zamawiający ma każdorazowo prawo do samoistnego podjęcia decyzji o powtórzeniu dokonanych przez siebie czynności w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego o ile uzna, iż dokonane uprzednio czynności są obarczone wadą lub zachodzą inne okoliczności uzasadniające ich unieważnienie. Izba uznała, że przeciwnym wypadku mogłoby dojść do sytuacji, iż pomimo wiedzy zamawiającego o dokonaniu czynności z naruszeniem prawa  zamawiający utrzymałby je w mocy pomimo ich oczywistej wadliwości. Ponadto Izba w wyroku z dnia 9 października 2012 r. (sygn. KIO 2037/12, KIO 2047/12) uzupełniła przywołane rozważania o dookreślenie terminu w jakim zamawiający może dokonać ponownej oceny ofert. Zgodnie z poglądem Izby zamawiający jest uprawniony do samodzielnego unieważnienia pierwotnie podjętej decyzji o wyborze oferty najkorzystniejszej, do dokonania ponownego badania ofert oraz wyboru oferty najkorzystniejszej, choćby taki obowiązek nie wynikał z wyroku KIO albo sądu powszechnego, a termin na skorzystanie ze środków ochrony prawnej upłynął. Dopełniając myśl Izby należy wskazać, że ponowna ocena ofert musi nastąpić przez podpisanie umowy. Pomimo braku wyraźnie wysłowionej normy nakazującej zamawiającemu korygowanie swoich działań, można wywieść ją po...

Czytaj dalej
Złożenie kilku ofert przez jednego wykonawcę – problem skutecznej eliminacji nieuczciwego wykonawcy w świetle regulacji Pzp
Kwi02

Złożenie kilku ofert przez jednego wykonawcę – problem skutecznej eliminacji nieuczciwego wykonawcy w świetle regulacji Pzp

Zgodnie z brzmieniem art. 82 ust 1 Pzp wykonawca może złożyć jedną ofertę. Orzecznictwo KIO słuszne zauważyło, że w praktyce ze złożeniem jednej kilku ofert przez jednego wykonawcę mamy do czynienia w przypadku złożenia oferty samodzielnie przez podmiot A jak i złożenie przez niego oferty w ramach konsorcjum (ad exemplum KIO w wyroku z dnia 28 września 2010 r. KIO 2016/10). Ratio legis  wprowadzenia regulacji zdaje się być oczywiste: jeden podmiot może złożyć jedną ofertę, w której ma zadeklarować na jakich warunkach będzie świadczył na rzecz zamawiającego, możliwość złożenia kilku ofert doprowadziłaby do manipulowania wynikami przetargu (np. poprzez złożenie 10 niekompletnych ofert i uzupełnienie tylko tej najkorzystniejszej), wprowadzenie sztucznej konkurencji, przysporzenie instytucji zamawiającej dodatkowej pracy (co wiążę się także z wzrostem kosztów transakcyjnych) itd. itd… Ale ażeby regulacje skutecznie odstraszały wykonawców przed takimi nieuczciwymi zachowaniami, które jednocześnie wzmacniają ich pozycję konkurencyjną w postępowaniu, konieczne jest umożliwienie zamawiającemu ich wyeliminowania. W przywołanym wyroku KIO izba wskazała, że zamawiający powinien powołać się na art. art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 82 ust. 1 który zobowiązuje zamawiającego do odrzucenia zarówno oferty złożonych  w tym samym postępowaniu przez  wykonawców  wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia oraz  ofertę  złożoną  oddzielnie  przez  jednego  z  tych wykonawców. W związku z takim kierunkiem interpretacja nie powinno budzić wątpliwości, że zamawiający powinien na również na podstawie przywołanej podstawy prawnej odrzucić oferty, złożone indywidualnie przez wykonawcę. Wszystko zdaje się by oczywiste, aż to momentu skrupulatnego zaznajomienia się z treścią art. 89 ust. 1 pkt 1Pzp. Dla przypomnienia wskazuje on, że:   Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jest niezgodna z ustawą;   Zamawiający odrzuca ofertę jeżeli jest ona niezgodna z ustawą Pzp. Ale zarówno jedna oferta, jak i druga, trzecia no i piętnasta zasadniczo może by zgodna z ustawą, a jedynie czynność wykonawcy stanowiąca złożenie kilku ofert jest niezgodna z ustawą. Wskazana okoliczność powoduje, że pomimo, zachowania sprzecznego z ustawą nie istnieje możliwość odrzucenia oferty. Ocena oferty pod kątem jej zgodności z ustawą następuje w izolacji od innych ofert, a więc także i pozostałych ofert tego samego wykonawcy. W związki z okolicznością, że złożenie kilku ofert stanowi niezgodną z ustawą czynność wykonawcy, zamawiający instynktownie sięga do unormowań wskazujących przesłanki umożliwiające wykluczenie wykonawcy z postępowania. Wśród licznych okoliczności zobowiązujących zamawiającego do wykluczenia wykonawcy próżno jednak szukać takiej, która mogłaby znaleźć zastosowanie w przywołanym stanie faktycznym. Jak się jednak zdaje, pomimo przeoczenia ustawodawcy istnieje, możliwość wyeliminowania nieuczciwego wykonawcy. Powracając bowiem do art. 89 ust. 1 należy zauważyć pkt 3, który wskazuje, że odrzuca się ofertę jeżeli jej złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Z kolei regulacje uznk, wskazują, że czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie...

Czytaj dalej
IZANET – generator dokumentacji zamówień publicznych
Lut27

IZANET – generator dokumentacji zamówień publicznych

  IZANET – nowa e-usługa – pozwala na szybkie i łatwe generowanie, zgodnej z polskimi i unijnymi przepisami prawa, dokumentacji niezbędnej do realizacji postępowań o zamówienia publiczne, określonych w Ustawie Prawo Zamówień Publicznych, a także dokumentacji zakupowej, niezbędnej do realizacji postępowań zakupów i zlecania usług zgodnie z zasadami konkurencyjności i transparentności.    IZANET ułatwi znalezienie i stworzenie właściwej procedury zamówienia publicznego, stworzenie wzorów dokumentów, m.in. SIWZ, umów i protokołów, również takich z zapisami dotyczącymi „zielonych zamówień publicznych” i zgodnymi z FIDIC. Z pomocą IZANET można w łatwy sposób stworzyć listę dokumentów niezbędnych w realizacji zamówienia publicznego i szybko wygenerować wszystkie niezbędne dokumenty.   E-rozwiązanie proponowane przez IZANET to realna pomoc i możliwość usprawnienia wykonywania codziennych obowiązków dla pracowników urzędów i podmiotów zobowiązanych stosować przepisy ustawy Prawo Zamówień Publicznych, dla specjalistów do spraw dotyczących zamówień publicznych, dla konsultantów i doradców z zakresu zamówień publicznych a także dla podmiotów gospodarczych realizujących projekty unijne. IZANET przyspiesza proces tworzenia dokumentacji zamówień publicznych, umożliwia samodzielne jej stworzenie, dzięki wszystkim narzędziom i informacjom zebranym w jednym, zawsze dostępnym miejscu. W ramach e-usługi dostępna będzie również encyklopedia zamówień publicznych (czyli katalog pojęć i opis procedur zamówień publicznych), spis case studies i najlepszych praktyk w zakresie realizacji procedur PSP. Wkrótce udostępnione zostaną również możliwości tworzenia dokumentacji tzw. zielonych zamówień publicznych oraz zamówienia na produkty i usługi innowacyjne. IZANET to pierwsze w Polsce rozwiązanie do automatycznego generowania zindywidualizowanej dokumentacji do realizacji postępowań zgodnych z PZP oraz dyrektywami unijnymi. www.iza.net.pl Projekt IZANET jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.  ...

Czytaj dalej
Praktyczne aspekty kryterium jakości w zamówieniach publicznych
Lut19

Praktyczne aspekty kryterium jakości w zamówieniach publicznych

Zgodnie z treścią znowelizowanych przepisów Pzp (art. 91 ust. 2 Pzp) kryteriami oceny ofert  są  cena  albo  cena  i  inne  kryteria  odnoszące  się  do  przedmiotu  zamówienia,  w szczególności,  jakość,  funkcjonalność,  parametry  techniczne,  aspekty  środowiskowe, społeczne, innowacyjne, serwis, termin wykonania zamówienia oraz koszty eksploatacji. Art. 91 ust. 2a ogranicza sposobność wykorzystywania tylko cenowego kryterium. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, kryterium  ceny może być zastosowane, jako jedyne kryterium oceny ofert,  jeżeli  przedmiot  zamówienia  jest  powszechnie  dostępny  oraz  ma  ustalone  standardy jakościowe,  z  zastrzeżeniem  art.  76  ust.  2  (licytacja  elektroniczna),  a  w  przypadku zamawiających, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, jeżeli dodatkowo wykażą w załączniku do  protokołu  postępowania,  w  jaki  sposób  zostały  uwzględnione  w  opisie  przedmiotu zamówienia koszty ponoszone na etapie korzystania z przedmiotu zamówienia.  Zgodnie  z  treścią  przywołanych  przepisów  dotychczas  szeroko  praktykowane posługiwanie się jednym kryterium jest możliwe zasadniczo tylko w przypadku gdy przedmiot zamówienia  jest  powszechnie  dostępny  oraz  ma  ustalone  standardy  jakościowe  a  nadto  w przypadku zamawiających należących  do grupy, jednostek sektora finansów publicznych w rozumieniu  przepisów  o  finansach  publicznych  oraz  innych  państwowych  jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej konieczne jest wykazanie w załączniku do protokołu postępowania w jaki sposób w opisie przedmiotu uwzględniono nie tylko cenę nabycia ale także koszty eksploatacyjne czy też koszty utylizacji[1]. W świetle przywołanych rozwiązań normatywnych zamawiający może posłużyć się przy ocenie ofert, kryterium jakości co może przełożyć się na uzyskanie towarów cechujących się wysoką trwałością.Racjonalne  wydatkowania  środków  publicznych  przez  instytucje zamawiające zmusza do podjęcia próby poszukiwań  przez  nie  „złotego  środka”  pomiędzy  minimalnym wydatkowaniem środków a zapewnieniem wysokiej jakości przedmiotu zamówień. Stosowanie  kryterium  jakości  jest  kontrowersyjne  m.in. ze  względu  na  trudności w jednoznacznym jego zdefiniowaniu. Jakość jest pojęciem w dużej mierze dalece abstrakcyjnym, które wymaga określenia punktu odniesienia. Jakość jest terminem trudnym do jednoznacznego zdefiniowania, głównie ze względu na swoją subiektywność. Problemy wynikają z następujących przesłanek[2]: ocena jakości jest uzależniona między innymi od doświadczenia, wiedzy, zapotrzebowania na wyrób, pojęcie jakość ulega przemianom na skutek rozwoju ludzkości i zachodzących przemian jakościowych, poziom świadomości pracowników i przełożonych oraz stopień wdrożenia koncepcji jakościowych w przedsiębiorstwie wpływają na ocenę jakości  i praktyczne podejście do jakości wyrobów,  wymagania klientów determinują poziom jakości wyrobów, jakość jest pojęciem wielowymiarowym i interdyscyplinarnym. Według słownika języka polskiego PWN, jakość to „wartość czegoś”, albo „istotne cechy przedmiotu wyróżniające go spośród innych”[3].W ujęciu ekonomicznym jakość „jest to stopień zgodności produktu z wymaganiami odbiorcy”, a te z kolei wynikają z jego potrzeb, dochodów i cen[4]. W obrębie zamówień publicznych największe znaczenie odgrywać jednak będzie tzw. jakość eksploatacyjna, inaczej nazywana jakością użytkową produktu, która „jest miarą satysfakcji, jakiej doznaje użytkownik w związku z jego posiadaniem i użytkowaniem”[5]. Rozważanie dotyczące pojęcia jakości bez wskazania...

Czytaj dalej
Możliwości zakwestionowania przez zamawiającego wyników kontroli przeprowadzonej przez Prezesa UZP
Lut16

Możliwości zakwestionowania przez zamawiającego wyników kontroli przeprowadzonej przez Prezesa UZP

W obszarze prawa zamówień publicznych występuje szereg podmiotów, którym ustawodawca przyznał kompetencje w zakresie weryfikacji i oceny działań zamawiających. Wśród nich wskazać należy następujące organy kontroli i nadzoru: Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, Krajową Izbę Odwoławcza. Sądy powszechne oraz sądy administracyjne Najwyższą Izbę Kontroli, Regionalne Izby Obrachunkowe, Kontrole skarbowe, Prezesa Rady Ministrów, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych,  Jak wynika ze wskazanego wyliczenia, zmówienia publiczne są obszarem szeregu działań kontrolnych wielu organów państwa. Obszar tak dużego styku elementu publicznego, jakim jest wydatkowanie środków budżetowych z elementem prywatnym stanowi przedmiot szerokiej kontroli. Taka sytuacja oznacza, że teoretycznie jedno postępowanie o zamówienie publiczne może być przedmiotem, co najmniej dziewięciu kontroli.  W niniejszym opracowaniu uwaga zostanie skoncentrowana na kontroli przeprowadzanej przez Prezesa UZP, a w szczególności na możliwości zakwestionowania jej wyników przez podmiot kontrolowany- zamawiającego. Zdarza się bowiem i nie należy to do rzadkości, że zamawiający nie podzielają opinii wyrażonej przez kontrolującego.  Tytułem wstępu należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią ustawy Prawo zamówień publicznych (zwanej dalej Pzp) Prezes UZP został uprawniony do przeprowadzenia dwóch rodzajowi różnych kontroli: doraźnej oraz uprzedniej.Uprawnionymi komórkami odpowiedzialnymi za przeprowadzenie kontroli są Departament Kontroli Doraźnej oraz Departament Kontroli Zamówień Współfinansowanych ze Środków Unii Europejskiej, „Prezes Urzędu może wszcząć z urzędu lub na wniosek kontrolę doraźną w przypadku uzasadnionego przypuszczenia, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia doszło do naruszenia przepisów ustawy, które mogło mieć wpływ na jego wynik.” (Art. 165 ust. 1 Pzp). Ustawodawca w art. 165 ust. 2 określił, iż kontrola taka może być wszczęta nie później niż 4 lata od dnia zakończenia postępowania. Zaznaczyć należy, iż za dzień zakończenia postępowania należy uznać dzień wyboru oferty najkorzystniejszej, a w przypadku postępowania prowadzonego w trybie zamówienia z wolnej ręki dzień wynegocjowania postanowień umowy w sprawie zamówienia publicznego.  Jeżeli kontrola zostanie wszczęta przed zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego wówczas zamawiający obowiązany jest niezwłocznie poinformować Prezesa UZP o wniesieniu odwołania lub skargi po przekazaniu dokumentacji do kontroli, co spowoduje przerwanie kontroli do chwili wydania przez Krajową Izbę Odwoławczą wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie odwoławcze. Przepisy dotyczące kontroli uprzedniej (art. 160- 171a Pzp) mają zastosowanie jedynie wobec zamówień lub umów ramowych współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej. Aby zamówienie lub umowa ramowa podlegała obowiązkowej kontroli uprzedniej Prezesa UZP konieczne jest łączne spełnienie dwóch warunków, po pierwsze zawsze musi ono być współfinansowane ze środków UE, po drugie jego wartość w przypadku: robót budowlanych – jest równa lub przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 20.000.000 euro, lub  dostaw lub usług – jest równa bądź przekracza wyrażoną w złotych równowartość kwoty 10.000.000 euro.  Momentem wszczęcia kontroli jest moment doręczenia Prezesowi UZP kopii dokumentacji postępowania. Zgodnie z art. 170 Pzp zamawiający niezwłocznie po wydaniu przez Krajową Izbę Odwoławczą wyroku lub...

Czytaj dalej
Problemy praktyczne związane z wykluczeniem wykonawcy z powodu przynależności do grupy kapitałowej
Sty05

Problemy praktyczne związane z wykluczeniem wykonawcy z powodu przynależności do grupy kapitałowej

Od wprowadzenia ustawą z dnia 12 października 2012 roku o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi, nowej przesłanki wykluczenie wykonawców z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego minęły już dwa lata. W związku z powyższym zdaje się, że jest to dobry moment na dokonanie pewnych podsumowań i oceny celowości wprowadzenie wzmiankowanej przesłanki. Pomimo przeprowadzanie licznych nowelizacji w wskazanym okresie czasowym, zamawiający nadal zobowiązani są do badania powiązań wykonawców składających oferty a wykonawcy zobligowani są, nie tylko je wskazać ale w razie ich wystąpienia także wykazać, że nie mają one wpływu na ograniczenie konkurencji w danym postępowaniu.Właśnie ostatnia ze wskazanych okoliczności, ograniczanie konkurencji w postępowaniu, poprzez zawarcie zmowy przetargowej dała asumpt do przyjęcia omawianej regulacji.W informatorze Urzędu Zamówień Publicznych wyjaśniono, że „wprowadzenie przepisu art. 24 ust. 2 pkt 5 ustawy Pzp stanowi wyraz wzmocnienia ochrony prawidłowości przebiegu postępowania w sytuacji, w których w jednym postępowaniu oferty lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu składają przedsiębiorcy tworzący jeden podmiot gospodarczy”[1]. Wykluczenie wykonawcy Tytułem wstępu należy wskazać, że wykluczenie wykonawcy możliwe jest w przypadku zaistnienia normatywnie ukształtowanych przesłanek. Stosowne regulacje odnaleźć można zarówno w obowiązujących dyrektywach, jak i nowych dyrektywach zamówieniowych. W polskim systemie zamówień publicznych, wykluczenie wykonawców spowodowane jest wystąpieniem okoliczności o charakterze podmiotowym, wymienionych w art. 24 Pzp. Konsekwencją wykluczenia wykonawcy z postępowania jest uznanie jego oferty za odrzuconą, tak więc oferta ta nie jest już badana pod kątem jej zgodności z opisem przedmiotu zamówienia. Pełnej ocenie w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego podlegają tylko te oferty, które nie zostały uznane za odrzucone (tj. oferty złożone przez wykonawców wykluczonych z postępowania) lub nie zostały odrzucone. W związku z daleko idącymi konsekwencjami wykluczenia wykonawcy (eliminacji jego oferty z postępowania, przekreślającej możliwość uzyskania danego kontraktu publicznego) czynność ta może być przedmiotem odwołania do KIO także w przypadku postępowań których wartość jest niższa niż próg unijny[2]. Sankcja wykluczenia wykonawców unormowana w art. 24 ust. 2 pkt 5 Pzp polega na wykluczeniu wykonawców z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w przypadku, gdy należąc do tej samej grupy kapitałowej, w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli oni odrębne oferty lub wnioski o dopuszczenie do udziału w tym samym postępowaniu (Zob. Wyrok KIO z 1 września 2014 roku, KIO 1674/14). Zaistnieje ona wówczas, gdy dojdzie do sytuacji konkurowania powiązanych wykonawców o jedno i to samo zamówienie publiczne, które realizowane będzie w wyniku przeprowadzenia jednej procedury zamówieniowej. Obowiązki stron postępowania związane z omawianą przesłanką Omawiana przesłanka wykluczenia wykonawców z postępowania nakłada na obie strony pewne obowiązki. W pierwszej kolejności wykonawcy składający ofert, muszą załączyć listę podmiotów należących do tej samej grupy kapitałowej lub informację o tym, że nie...

Czytaj dalej