Problem z odsetkami
Cze03

Problem z odsetkami

W dniu 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw z dnia 9 października 2015 r., Dz.U. 2015 poz. 1830, dalej jako „Nowelizacja”. Nowelizacja ta zmieniła system naliczania odsetek – ale jednocześnie wywołała kilka problemów, których ustawodawca nie przewidział. Przed wejściem w życie nowelizacji, Rada Ministrów wydawała rozporządzenia, w których ustalała wysokość odsetek ustawowych (kapitałowych). Ta sama wielkość służyła również to wyliczania odsetek za opóźnienie, na podstawie dawnego brzmienia art. 481 k.c. Na podstawie art. 2 pkt. 1 lit. a Nowelizacji wprowadzony został do art. 359 § 2 Kodeksu cywilnego (dalej: „k.c.”) ustawowy sposób obliczania odsetek kapitałowych (suma stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych). Z kolei na podstawie art. 2 pkt. 2 lit. a Nowelizacji, do art. 481 § 2 k.c. wprowadzona została nowa wysokość odsetek za opóźnienie (suma stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych). Ustawodawca zerwał więc z dotychczasową zasadą, że wysokość odsetek za opóźnienie odpowiadała wysokości odsetek kapitałowych określonej w art. 359 § 2 k.c. Wejście w życie Nowelizacji wywołało problem związany z zapadłymi już wyrokami. W starym stanie prawnym sądy wskazywały jedynie, że zasądzają wierzytelność z „odsetkami ustawowymi”. Z tego powodu pojawiają się spory, jak należy liczyć odsetki zasądzone w starszych wyrokach za okres od 1 stycznia 2016 r. – czy mają to być odsetki kapitałowe czy odsetki za opóźnienie. Kiedyś taka kwalifikacja nie miałaby znaczenia, ich stawka była taka sama – teraz odsetki kapitałowe wynoszą 5%, a za opóźnienie – 7%. W zależności od przyjętej interpretacji, można naliczać odsetki według jednej lub drugiej stawki, a mimo, że nowa regulacja obowiązuje od kilku miesięcy, nie utrwaliła się jednolita praktyka. Dodatkowo, między innymi z powodu zmiany sposobu naliczania odsetek, praktycznie sparaliżowane zostało elektroniczne postępowanie upominawcze (EPU). Procedura EPU była dotychczas powszechnie wykorzystywana w prostych sprawach o zapłatę. Składając pozew w tym trybie, należy posłużyć się odpowiednim formularzem. W tym formularzu zaznaczyć można, że wnosi się o zasądzenie sumy wraz „z odsetkami ustawowymi” – nie ma jednak rozróżnienia na odsetki kapitałowe i za opóźnienie. Formularz jest więc nieaktualny i strony często wolą złożyć pozew w zwykłym trybie. Brak dostosowania formularza do zmiany sposobu naliczania odsetek przyczynił się do drastycznego spadku popularności EPU. Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje, że problem ten trwać może jeszcze kilka miesięcy. Autor: Piotr Skołubowicz, aplikant adwokacki, Affre i...

Czytaj dalej
Reklamy pożyczkodawców pod lupą UOKiK
Lut17

Reklamy pożyczkodawców pod lupą UOKiK

2 lutego br. UOKiK wydał komunikat, w którym poinformował o wydaniu decyzji w sprawie Vivus Finance (sygn. RWA-29/2015). Komunikat ten zapowiada jednocześnie kontrolę działalności reklamowej firm z branży finansowej. Sama decyzja wpisuje się w nową strategię postępowania w sprawach dotyczących naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Decyzja dotyczy spółki Vivus Finance, która reklamowała się hasłem, że klient otrzyma pieniądze w 15 minut – pomijając jednak istotną informację, że czas ten należy liczyć dopiero od pozytywnego rozpatrzenia wniosku o pożyczkę. Prezes UOKiK stwierdził, że była to praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów: reklama wprowadzała konsumentów w błąd i mogła skłonić ich do podjęcia decyzji o zawarciu umowy, na co nie zdecydowaliby się wiedząc, że czas oczekiwania na pożyczkę może być znacznie dłuższy. Co ciekawe, Urząd nie nałożył na spółkę żadnej kary finansowej, lecz jedynie zobowiązał do opublikowania odpowiednich oświadczeń na stronie internetowej Vivus Finance oraz w ogólnopolskich dziennikach. W trakcie postępowania, Vivus Finance jako jedną z form rekompensaty proponowała zaoferowanie pokrzywdzonym konsumentom niższej prowizji na kolejne pożyczki. Prezes UOKiK słusznie jednak odrzucił tę propozycję, stwierdzając, że zastosowanie takiego środka skłaniałoby konsumentów do dalszego zadłużania się. Prezes UOKiK nie zaakceptował zobowiązań zaproponowanych przez Spółkę, ale też nie nałożył na Vivus Finance kary – obciążył za to spółkę kosztownymi obowiązkami informacyjnymi. Motywem takiego rozstrzygnięcia było przekonanie, że działania UOKiK mają przede wszystkim edukować i zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości. Jednocześnie Urząd wskazał, że do tej pory nie rozstrzygał podobnych spraw, a omawiana decyzja ma stanowić początek linii orzeczniczej w postępowaniach dotyczących marketingu firm pożyczkowych. Decyzja w sprawie Vivus Finance jest też kolejnym przykładem nowej polityki Urzędu w sprawach z zakresu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Wynika ona między innymi z licznych przypadków obniżania wysokich kar nałożonych przez Prezesa UOKiK przez sądy w postępowaniu odwoławczym. UOKiK zamiast skupiać się na wysokich karach finansowych, wyraźnie stara się teraz kłaść nacisk na środki służące usunięciu skutków naruszeń. Jako przykład można wskazać obowiązek wypłaty rekompensaty finansowej pokrzywdzonym konsumentom (decyzja T-mobile, DDK nr 28/2015) czy też udostępnienia im darmowych usług (decyzja Canal+, DDK nr 2/2015). Katarzyna Górna, adwokat, Affre i...

Czytaj dalej